Mile na kilometry
Wpisz liczbę mil lub kilometrów, a kalkulator natychmiast przeliczy wartość w drugą stronę. Dokładny wzór 1 mi = 1,609344 km.
Przelicznik Mile na Kilometry
Szybkie konwersje
Baza wiedzy
Mila (mile, mi) to jednostka systemu imperialnego, powszechnie stosowana w USA i Wielkiej Brytanii do mierzenia odległości drogowych. W układzie SI podstawową jednostką odległości jest kilometr (km). Oficjalny przelicznik wynosi 1 mi = 1,609344 km. Aby ręcznie zamienić mile na kilometry, pomnóż liczbę mil przez 1,609344. Odwrotna konwersja to kilometry × 0,621371 = mile.
Dlaczego kalkulator mi na km
- 01. Dokładność: stały współczynnik 1,609344 km eliminuje pomyłki zaokrągleń.
- 02. Dwukierunkowość: szybkie przełączenie między mi → km i km → mi.
- 03. Historia: podgląd ostatnich obliczeń przydaje się przy planowaniu tras.
- 04. Kopiowanie: szybkie wklejenie wyniku do nawigacji lub arkusza.
Wzór i szybkie obliczenia
- 01. Podstawowy wzór: kilometry = mile × 1,609344
- 02. Odwrotność: mile = kilometry × 0,621371
- 03. Szybki skrót: pomnóż przez 8 i podziel przez 5, np. 10 mi × 8 ÷ 5 = 16 km.
Tabela konwersji mil na kilometry
| Mile (mi) | Kilometry (km) |
|---|---|
| 1 | 1,609344 |
| 3 | 4,828032 |
| 5 | 8,04672 |
| 10 | 16,09344 |
| 20 | 32,18688 |
| 50 | 80,4672 |
| 100 | 160,9344 |
| 1000 | 1 609,344 |
Przykłady zastosowań
- 01. Podróże: odległości na znakach drogowych w USA i UK.
- 02. Bieganie: dystanse maratonów i biegów podawane w milach.
- 03. Nawigacja: przeliczanie odległości z aplikacji GPS w milach.
- 04. Motoryzacja: prędkościomierze i przebiegi aut z rynku amerykańskiego.
Krótkie FAQ
- Q: 1 mila ile to km? 1,609344 km.
- Q: 1 km to ile mil? 0,621371 mi.
- Q: Maraton ile ma km? 26,2 mi to 42,165 km (oficjalnie 42,195 km).
- Q: Mila morska a lądowa? Lądowa: 1,609 km, morska: 1,852 km.
Historia i pochodzenie mili
Nazwa "mila" pochodzi od łacińskiego wyrażenia mille passus, co oznacza "tysiąc kroków". W starożytnym Rzymie jeden krok (passus) liczył około 1,48 metra, a tysiąc takich kroków dawało odległość zbliżoną do 1480 metrów. Rzymianie używali mil do odmierzania odległości wzdłuż swoich słynnych dróg, stawiając kamienie milowe (miliaria) jako punkty orientacyjne. Wiele z tych kamieni przetrwało do dziś i stanowi cenne zabytki archeologiczne.
Po upadku Cesarstwa Rzymskiego poszczególne kraje Europy zaczęły definiować milę na własny sposób. Mila angielska, niemiecka, skandynawska czy polska miały zupełnie różne długości. Polska mila, używana od średniowiecza do XIX wieku, liczyła około 7,146 km, co czyniło ją niemal pięciokrotnie dłuższą od dzisiejszej mili angielskiej. Mila niemiecka wynosiła z kolei ok. 7,5 km, a skandynawska sięgała nawet 10 km.
Obecna mila angielska (statute mile) została formalnie ustanowiona w 1593 roku za panowania królowej Elżbiety I. Określono ją jako 5280 stóp, co daje dokładnie 1,609344 km. Ta definicja obowiązuje do dziś i jest podstawą konwersji stosowanej w naszym kalkulatorze. W 1959 roku podpisano międzynarodowe porozumienie, które precyzyjnie zdefiniowało stopę jako 0,3048 metra, co ostatecznie ustaliło wartość mili w systemie metrycznym.
Kilometr jako jednostka pojawił się znacznie później, wraz z wprowadzeniem systemu metrycznego we Francji w 1795 roku. Początkowo metr zdefiniowano jako jedną dziesięciomilionową odległości od bieguna północnego do równika. Kilometr, czyli tysiąc metrów, szybko stał się standardową jednostką do mierzenia większych odległości w krajach, które przyjęły system metryczny.
Dystanse biegowe w milach i kilometrach
W bieganiu i lekkoatletyce odległości podawane są zarówno w milach (głównie w USA i UK), jak i w kilometrach. Poniższa tabela pomoże szybko porównać popularne dystanse w obu jednostkach.
Popularne dystanse biegowe
| Dystans | Mile (mi) | Kilometry (km) |
|---|---|---|
| Mila biegowa | 1 | 1,609 |
| Bieg na 5 km (5K) | 3,107 | 5 |
| Bieg na 10 km (10K) | 6,214 | 10 |
| Bieg na 10 mil | 10 | 16,093 |
| Półmaraton | 13,109 | 21,097 |
| Maraton | 26,219 | 42,195 |
| Ultramaraton (50 mi) | 50 | 80,467 |
| Ultramaraton (100 mi) | 100 | 160,934 |
Biegacze, którzy trenują z aplikacjami lub zegarkami sportowymi ustawionymi na mile, często potrzebują przelicznika tempa. Tempo 8 minut na milę odpowiada około 4 minutom 58 sekundom na kilometr. Z kolei popularne tempo 6 minut na milę to ok. 3 minuty 44 sekundy na kilometr. Przeliczenie tempa jest istotne przy porównywaniu wyników z zawodów rozgrywanych w różnych krajach.
Oficjalny dystans maratonu wynosi 42,195 km, co odpowiada 26 milom i 385 jardom. Ta nietypowa odległość ma swoje źródło w Igrzyskach Olimpijskich w Londynie w 1908 roku, gdzie trasę wydłużono, aby meta znajdowała się dokładnie przed lożą królewską na stadionie White City.
Kraje stosujące mile
Zdecydowana większość państw na świecie stosuje system metryczny z kilometrami. Mila jako oficjalna jednostka odległości drogowej pozostała jedynie w kilku krajach.
Stany Zjednoczone
USA to największy kraj, który oficjalnie stosuje mile na znakach drogowych, w ograniczeniach prędkości i w codziennym życiu. Prędkość podawana jest w milach na godzinę (mph), a odległości drogowe w milach. System metryczny jest wprawdzie legalny od 1866 roku, ale nie został powszechnie przyjęty. Amerykańskie samochody mają prędkościomierze z podwójną skalą, ale dominuje oznaczenie w milach.
Wielka Brytania
Wielka Brytania oficjalnie przyjęła system metryczny, ale na drogach nadal obowiązują mile i mile na godzinę. Znaki drogowe podają odległości w milach, a ograniczenia prędkości w mph. W handlu i nauce stosuje się system metryczny, co tworzy specyficzną mieszankę obu systemów w codziennym życiu Brytyjczyków.
Liberia i Myanmar
Te dwa kraje, obok USA, formalnie nie przyjęły systemu metrycznego jako jedynego oficjalnego. W praktyce jednak oba państwa stopniowo przechodzą na jednostki metryczne. Myanmar ogłosił plan pełnej metrykacji, a w Liberii system metryczny jest coraz częściej stosowany w handlu i edukacji.
Inne kraje i terytoria
Mile spotyka się także w niektórych terytoriach zależnych od USA i UK, takich jak Wyspy Dziewicze, Kajmany czy Bermudy. W krajach Wspólnoty Narodów (np. Antigua i Barbuda, Bahamy) mile mogą pojawiać się na starszych znakach drogowych, choć oficjalnie obowiązuje już system metryczny.
Dla polskich podróżników przelicznik mil na kilometry jest szczególnie przydatny podczas wyjazdów do USA i Wielkiej Brytanii. Warto zapamiętać, że ograniczenie 65 mph na amerykańskiej autostradzie odpowiada około 105 km/h, a miejskie 30 mph to ok. 48 km/h.
Mila lądowa, morska i inne warianty
Słowo "mila" odnosi się do kilku różnych jednostek długości. Znajomość różnic między nimi pozwala uniknąć kosztownych pomyłek w nawigacji, żegludze i lotnictwie.
Porównanie wariantów mili
| Rodzaj mili | Wartość w km | Zastosowanie |
|---|---|---|
| Mila lądowa (statute mile) | 1,609344 | Drogi, mapy, codzienne użycie w USA i UK |
| Mila morska (nautical mile) | 1,852 | Żegluga, lotnictwo, mapy morskie |
| Dawna mila polska | 7,146 | Historyczna, stosowana do XIX w. |
| Mila niemiecka | 7,5 | Historyczna, popularna do XIX w. |
| Mila skandynawska | 10 | Historyczna, nadal w użyciu potocznym w Szwecji i Norwegii |
Mila morska
Mila morska (nautical mile, NM) wynosi dokładnie 1,852 km i odpowiada jednej minucie łuku na równiku. To powiązanie z geografią sprawia, że jest niezwykle praktyczna w nawigacji morskiej i lotniczej. Prędkość jednej mili morskiej na godzinę to jeden węzeł (knot, kn).
Mila morska jest o ok. 15% dłuższa od mili lądowej. Różnica ta bywa źródłem nieporozumień, dlatego w dokumentacji żeglarskiej i lotniczej zawsze stosuje się oznaczenie NM lub nmi, aby uniknąć pomyłki z milą lądową (mi).
Dawna mila polska
Mila polska, używana od średniowiecza, liczyła ok. 7,146 km i była ponad czterokrotnie dłuższa od dzisiejszej mili angielskiej. Stosowano ją w kartografii, handlu i wojskowości na terenie Rzeczypospolitej. Po rozbiorach na ziemiach polskich obowiązywały mile pruskie, rosyjskie i austriackie, co dodatkowo komplikowało sytuację.
System metryczny wprowadzono na ziemiach polskich stopniowo w XIX wieku. Oficjalnie obowiązuje w Polsce od 1919 roku. Dawna mila polska zachowała się jedynie w nazewnictwie geograficznym, np. Siedmiomilowe Buty z baśni to nawiązanie do właśnie polskiej mili.
Najczęściej zadawane pytania
Ile kilometrów ma jedna mila?
Jedna mila lądowa (statute mile) to dokładnie 1,609344 km. Wartość ta wynika z definicji mili jako 5280 stóp, gdzie jedna stopa to 0,3048 metra: 5280 × 0,3048 = 1609,344 metra. W przybliżeniu można przyjąć, że mila to ok. 1,6 km, co jest wystarczające do szybkich obliczeń w głowie.
Jak przeliczyć mile na km w głowie?
Najprostszy sposób to pomnożenie liczby mil przez 1,6. Dla większej dokładności można użyć metody "razy 8, dzielone przez 5". Przykład: 15 mil × 8 = 120, następnie 120 ÷ 5 = 24 km (dokładna wartość: 24,14 km). Inny sposób to dodanie do liczby mil jej 60%, np. 10 mil + 6 = 16 km. Metody te dają wynik z błędem poniżej 1%.
Ile mil ma maraton?
Oficjalny dystans maratonu wynosi 42,195 km, co odpowiada 26 milom i 385 jardom (ok. 26,219 mi). Półmaraton to 21,0975 km, czyli ok. 13,109 mili. Dystanse te są jednolite na całym świecie i regulowane przez World Athletics (dawniej IAAF).
Dlaczego USA nie przeszły na system metryczny?
W 1975 roku Kongres USA uchwalił Metric Conversion Act, ale konwersja miała charakter dobrowolny. Brak obowiązkowej metrykacji, ogromne koszty wymiany infrastruktury drogowej i silne przyzwyczajenie społeczeństwa sprawiły, że zmiana nigdy nie nastąpiła na szeroką skalę. W nauce, medycynie i wojsku USA stosuje się system metryczny, ale w życiu codziennym, na drogach i w handlu nadal dominują mile, funty i stopnie Fahrenheita.
Jaka jest różnica między milą lądową a morską?
Mila lądowa (statute mile) wynosi 1,609344 km i jest stosowana na drogach. Mila morska (nautical mile) wynosi 1,852 km i jest używana w żegludze oraz lotnictwie. Mila morska jest dłuższa o ok. 15%. Różnica wynika z tego, że mila morska odpowiada jednej minucie łuku na równiku, co czyni ją naturalną jednostką w nawigacji opartej na współrzędnych geograficznych.
Jak przeliczyć prędkość z mph na km/h?
Prędkość w milach na godzinę (mph) przelicza się na kilometry na godzinę (km/h) tym samym współczynnikiem: 1 mph = 1,609344 km/h. Typowe prędkości: 30 mph to ok. 48 km/h, 60 mph to ok. 97 km/h, 70 mph to ok. 113 km/h, a 100 mph to ok. 161 km/h. W szybkim przybliżeniu wystarczy pomnożyć wartość w mph przez 1,6.