Cale na centymetry
Wpisz liczbę cali lub centymetrów, a kalkulator natychmiast przeliczy wartość w drugą stronę. Dokładny wzór 1 cal = 2,54 cm.
Przelicznik Cale na Centymetry
Szybkie konwersje
Baza wiedzy
Cal (inch, in) to jednostka systemu imperialnego, powszechnie stosowana w USA, Wielkiej Brytanii i Kanadzie. W układzie metrycznym odpowiadającą mu jednostką jest centymetr (cm). Oficjalny przelicznik wynosi 1 cal = 2,54 cm. Aby ręcznie zamienić cale na centymetry, pomnóż liczbę cali przez 2,54.
Dlaczego kalkulator in → cm
- 01. Dokładność: stały współczynnik 2,54 cm eliminuje pomyłki zaokrągleń.
- 02. Dwukierunkowość: szybkie przełączenie między calami a centymetrami.
- 03. Historia: podgląd ostatnich obliczeń przy porównywaniu wymiarów.
- 04. Kopiowanie: szybkie wklejenie wyniku do maila lub arkusza.
Wzór i szybkie obliczenia
- 01. Podstawowy wzór: centymetry = cale × 2,54
- 02. Odwrotność: cale = centymetry / 2,54
- 03. Szybki skrót: pomnóż przez 2,5 i dodaj ok. 1,6% wyniku.
Tabela konwersji cali na centymetry
| Cale (in) | Centymetry (cm) |
|---|---|
| 1 | 2,54 |
| 5 | 12,7 |
| 10 | 25,4 |
| 24 | 60,96 |
| 32 | 81,28 |
| 55 | 139,7 |
| 65 | 165,1 |
| 75 | 190,5 |
Przykłady zastosowań
- 01. TV i monitory: przekątna podawana w calach (55", 65", 75").
- 02. Smartfony: ekrany od 5" do 7" wymagają przeliczenia.
- 03. Fotografia: wymiary odbitek (4x6", 5x7", 8x10").
- 04. Rury i złączki: średnice w calach (1/2", 3/4", 1").
Krótkie FAQ
- Q: 1 cal ile to cm? Dokładnie 2,54 cm.
- Q: 1 cm ile to cali? Około 0,3937 cala.
- Q: Skąd pochodzi cal? Oficjalnie zdefiniowany w 1959 r.
- Q: Ekran 55" to ile cm? 55 × 2,54 = 139,7 cm.
Historia i pochodzenie cala
Słowo "cal" w języku polskim pochodzi od niemieckiego Zoll, oznaczającego kciuk. Angielska nazwa "inch" wywodzi się z łacińskiego uncia, czyli jedna dwunasta, ponieważ cal stanowi 1/12 stopy. Przez wieki cal definiowano właśnie jako szerokość kciuka dorosłego mężczyzny, co oczywiście dawało różne wartości w zależności od regionu.
W średniowiecznej Anglii król Edward II w 1324 roku zdefiniował cala jako długość trzech ziaren jęczmienia ułożonych wzdłuż. Choć definicja ta wydaje się prymitywna, dawała stosunkowo powtarzalne wyniki. W kolejnych stuleciach cal angielski był wielokrotnie precyzowany i powiązywany z innymi jednostkami systemu imperialnego.
Współczesna definicja cala została ustalona 1 lipca 1959 roku na mocy międzynarodowego porozumienia między USA, Wielką Brytanią, Kanadą, Australią, Nową Zelandią i RPA. Określono, że jeden cal to dokładnie 25,4 milimetra (2,54 cm). Ta wartość obowiązuje do dziś na całym świecie i jest podstawą wszystkich przeliczeń cali na centymetry.
Centymetr z kolei powstał wraz z systemem metrycznym we Francji pod koniec XVIII wieku. Jest to jedna setna metra. System metryczny został zaprojektowany jako uniwersalny i oparty na dziesiątkach, co czyni go znacznie prostszym w obliczeniach niż system imperialny z jego ułamkami cali (1/2", 1/4", 1/8", 1/16" itd.).
Popularne rozmiary ekranów w calach i cm
Przekątne ekranów telewizorów, monitorów, laptopów i smartfonów podawane są niemal wyłącznie w calach. Poniższa tabela pomoże szybko sprawdzić, ile centymetrów ma dany rozmiar ekranu.
Przekątne ekranów
| Urządzenie | Cale (in) | Centymetry (cm) |
|---|---|---|
| Smartfon kompaktowy | 5,4 | 13,72 |
| Smartfon standardowy | 6,1 | 15,49 |
| Smartfon duży | 6,7 | 17,02 |
| Tablet | 10,9 | 27,69 |
| Laptop 14" | 14 | 35,56 |
| Monitor 24" | 24 | 60,96 |
| Monitor 27" | 27 | 68,58 |
| Monitor 32" | 32 | 81,28 |
| Telewizor 43" | 43 | 109,22 |
| Telewizor 55" | 55 | 139,7 |
| Telewizor 65" | 65 | 165,1 |
| Telewizor 75" | 75 | 190,5 |
| Telewizor 85" | 85 | 215,9 |
Przekątna ekranu mierzona jest od jednego rogu do przeciwległego i podawana w calach. Warto pamiętać, że ta sama przekątna nie oznacza tych samych wymiarów zewnętrznych, bo ramki (bezele) różnią się między modelami. Przy wyborze telewizora liczy się nie tylko przekątna, ale też proporcje ekranu (16:9, 21:9) i odległość od miejsca oglądania.
Dla telewizora o proporcjach 16:9 i przekątnej 55" (139,7 cm) faktyczna szerokość ekranu wynosi ok. 121,7 cm, a wysokość ok. 68,5 cm. Zalecana odległość oglądania dla rozdzielczości 4K to ok. 1,5-krotność przekątnej, czyli dla 55" to ok. 2,1 metra.
Gdzie stosuje się cale
Mimo powszechnego stosowania systemu metrycznego w Polsce, cale pojawiają się w wielu branżach. Znajomość przelicznika cali na centymetry jest niezbędna w codziennym życiu.
Elektronika i IT
Ekrany telewizorów, monitorów, laptopów, tabletów i smartfonów mierzone są w calach na całym świecie, również w krajach metrycznych. Rozmiary dysków twardych (2,5", 3,5"), rozmiary obudów serwerowych (19" rack) i średnice wentylatorów (120 mm, ale 5,25" napędy) to kolejne przykłady. W druku rozdzielczość podaje się w DPI (dots per inch), czyli punktach na cal.
Instalacje i hydraulika
Rury, złączki, zawory i elementy instalacji wodnych oraz gazowych w Polsce oznaczane są w calach. Standardowe średnice to 1/2", 3/4", 1", 1 1/4" i 2". Rura półcalowa (1/2") ma średnicę zewnętrzną ok. 21,3 mm. System ten jest spadkiem po brytyjskich standardach przemysłowych i jest tak głęboko zakorzeniony, że nie ma planów przejścia na milimetry.
Motoryzacja i opony
Średnice felg samochodowych podaje się w calach (15", 16", 17", 18", 19"). Oznaczenie opony łączy oba systemy: np. 205/55 R16 oznacza szerokość 205 mm, profil 55% szerokości, a średnica felgi 16 cali (40,64 cm). W motocyklach i rowerach średnice kół również podawane są w calach (26", 27,5", 29").
Fotografia i poligrafia
Standardowe formaty odbitek fotograficznych podawane są w calach: 4x6" (10x15 cm), 5x7" (13x18 cm), 8x10" (20x25 cm). W poligrafii i DTP wymiary podaje się często w calach lub pica (1 pica = 1/6 cala). Rozdzielczość druku i skanowania mierzy się w DPI (dots per inch), a standardem dla druku wysokiej jakości jest 300 DPI.
Cal a inne jednostki długości
Cal jest częścią systemu imperialnego, w którym jednostki są powiązane ze sobą niedziesiętkowymi zależnościami. Poniższa tabela pokazuje, jak cal ma się do innych popularnych jednostek.
Przeliczniki cala na inne jednostki
| Jednostka | 1 cal = | 1 jednostka = |
|---|---|---|
| Centymetr (cm) | 2,54 cm | 0,3937 in |
| Milimetr (mm) | 25,4 mm | 0,03937 in |
| Metr (m) | 0,0254 m | 39,3701 in |
| Stopa (ft) | 1/12 ft | 12 in |
| Jard (yd) | 1/36 yd | 36 in |
Ułamki cala
W systemie imperialnym cale dzieli się na ułamki: 1/2, 1/4, 1/8, 1/16 i 1/32 cala. Ten system jest powszechny w narzędziach, śrubach i elementach złącznych. Klucz nasadowy 1/2" ma otwór o średnicy 12,7 mm, a śruba 1/4" ma średnicę 6,35 mm.
Popularny skrót "thou" (od "thousandth of an inch") oznacza tysięczną część cala, czyli 0,0254 mm. Stosowany jest w precyzyjnej obróbce metali i kontroli jakości.
Metryczny odpowiednik
W systemie metrycznym nie ma bezpośredniego odpowiednika ułamków cala. Zamiast tego stosuje się milimetry z dokładnością do dziesiątych lub setnych. Śruba M6 (6 mm) jest zbliżona do 1/4" (6,35 mm), ale te wymiary nie są zamienne.
Mieszanie systemów metrycznego i imperialnego bywa przyczyną poważnych błędów. W 1999 roku sonda Mars Climate Orbiter rozbiła się o powierzchnię Marsa, ponieważ jeden z zespołów inżynierów używał funtów-siły zamiast niutonów.
Najczęściej zadawane pytania
Ile centymetrów ma jeden cal?
Jeden cal (inch, in) to dokładnie 2,54 centymetra. Wartość ta została ustalona w 1959 roku w międzynarodowym porozumieniu i jest precyzyjna, nie przybliżona. Wynika z tego, że 1 stopa (12 cali) to 30,48 cm, a 1 jard (36 cali) to 91,44 cm. W przybliżeniu 1 cal to ok. 2,5 cm, co jest wystarczające do szybkich szacunków.
Jak szybko przeliczyć cale na cm w głowie?
Pomnóż liczbę cali przez 2,5 i dodaj ok. 1,6% wyniku. Dla wartości do 10 cali wystarczy pomnożyć przez 2,5 - błąd wyniesie poniżej 2%. Inny sposób: pomnóż przez 25 i przesuń przecinek o jedno miejsce. Na przykład: 8 cali × 25 = 200, przesuń przecinek = 20,0 cm (dokładnie: 20,32 cm).
Telewizor 55 cali - ile to cm i jakie ma wymiary?
Przekątna 55 cali to 139,7 cm. Przy standardowych proporcjach 16:9 sam ekran ma szerokość ok. 121,7 cm i wysokość ok. 68,5 cm. Z obudową wymiary mogą być o 1-3 cm większe w każdym kierunku. Dla telewizora 65" przekątna to 165,1 cm, szerokość ok. 143,9 cm, a wysokość ok. 80,9 cm.
Dlaczego ekrany mierzy się w calach, a nie w centymetrach?
Przemysł elektroniczny rozwijał się głównie w USA i Japonii, gdzie cale były standardem pomiarowym. Gdy telewizory i monitory trafiły na rynki światowe, rozmiary w calach stały się uniwersalnym językiem branży. Zmiana na centymetry wymagałaby przekształcenia globalnych standardów produkcyjnych, marketingowych i logistycznych, co byłoby bardzo kosztowne i nie przyniosłoby praktycznych korzyści.
Czym różni się cal od cala drukarskiego (pica)?
Cal (inch) to standardowa jednostka wynoszącca 2,54 cm. Pica to jednostka typograficzna równa 1/6 cala, czyli ok. 4,233 mm. Punkt typograficzny (point, pt) to 1/72 cala, czyli ok. 0,353 mm. Te jednostki są powszechne w poligrafii i projektowaniu graficznym. Rozmiar czcionki "12 pt" oznacza, że jeden em kwadrat ma wysokość 12/72 cala, czyli 1/6 cala.
Jak przeliczyć wymiary rur z cali na milimetry?
Wymiary rur w calach odnoszą się do średnicy nominalnej, a nie do rzeczywistej średnicy zewnętrznej. Rura 1/2" ma średnicę zewnętrzną ok. 21,3 mm (nie 12,7 mm). Rura 3/4" to ok. 26,7 mm, a rura 1" to ok. 33,4 mm. Te rozmiary wynikają z historycznych standardów gwintów (BSP - British Standard Pipe). Dlatego do przeliczania wymiarów rur nie wystarczy proste mnożenie przez 25,4, trzeba korzystać z tabel norm.